Bir çocuk düşünün. Okumayı öğrenmekte zorlanıyor. Harfler sürekli yer değiştiriyor, kelimeler dans ediyor, sayfalar birbirine karışıyor. Öğretmenleri "tembel" diyor, arkadaşları "aptal" diye dalga geçiyor, ailesi "daha çok çalış" diye baskı yapıyor. Oysa çocuğun zekasında hiçbir sorun yok. Hatta belki de sınıfın en zeki çocuğu o. Ama beyni, harfleri ve kelimeleri diğer çocuklardan farklı işliyor. İşte bu çocuğun adı, disleksi.
Disleksi, özel öğrenme güçlüğüdür. Zeka geriliği değildir. Göz veya kulak problemi de değildir. Disleksili bireylerin beyinleri, yazılı dili diğer insanlardan farklı işler. Harfleri karıştırırlar, kelimeleri ters okurlar, yazarken harflerin sırasını şaşırırlar. Ama bu, onların aptal olduğu anlamına gelmez. Aksine, birçok disleksili birey, son derece yaratıcı, analitik ve problem çözme yeteneği yüksek insanlardır.
Peki, disleksi nasıl anlaşılır? Disleksili bir çocuk, yaşıtlarına göre geç konuşabilir, kelimeleri yanlış telaffuz edebilir. Harfleri ve sayıları karıştırabilir (b yerine d, p yerine g, 6 yerine 9). Okurken satır atlayabilir, kelimeleri atlayabilir veya tekrarlayabilir. Yazarken harflerin sırasını şaşırabilir ( "kalem" yerine "kamel" yazmak gibi). Sağını solunu karıştırabilir, saat okumakta zorlanabilir. Ve en önemlisi, okuldan nefret edebilir, özgüveni düşük olabilir.
Ne yazık ki ülkemizde disleksi, hâlâ yeterince bilinmiyor. Öğretmenler, disleksili bir öğrenciyi "tembel" veya "yetenekli değil" diye etiketliyor. Aileler, çocuklarının neden başarısız olduğunu anlamıyor. Oysa erken tanı ve doğru eğitim, disleksili bir çocuğun hayatını tamamen değiştirebilir. Disleksi, bir hastalık değildir, tedavi edilemez. Ama doğru eğitim yöntemleri ile disleksili bireyler, okuma ve yazma becerilerini geliştirebilir, akademik başarı elde edebilir.
Peki, disleksili bir çocuğa nasıl destek olmalıyız? Öncelikle, onu suçlamamalıyız. "Tembelsin", "Daha çok çalış", "Bak arkadaşın yapıyor" gibi cümleler, onun özgüvenini daha da zedeler. Ona "Senin beynin farklı çalışıyor, bu bir sorun değil, sadece farklı bir hediye" demeliyiz.
İkincisi, doğru eğitim yöntemlerini kullanmalıyız. Disleksili çocuklar, çoklu duyusal öğrenme yöntemlerinden faydalanır. Görsel materyaller, işitsel kitaplar, dokunsal harfler, bilgisayar destekli eğitim... Onların öğrenme stillerine uygun yöntemler geliştirmeliyiz.
Üçüncüsü, sabırlı olmalıyız. Disleksili bir çocuğun okuma yazmayı öğrenmesi, diğer çocuklardan daha uzun sürebilir. Ona zaman tanımalı, başarısızlıklarında yanında olmalı, küçük başarılarını bile kutlamalıyız.
Dördüncüsü, onun güçlü yönlerini keşfetmeliyiz. Disleksili bireyler genellikle sanat, müzik, spor, drama, bilgisayar programlama gibi alanlarda çok yeteneklidir. Onları bu alanlarda desteklemeli, başarılı olabilecekleri dallara yönlendirmeliyiz.
Ve en önemlisi, disleksiyi bir hastalık veya eksiklik olarak görmekten vazgeçmeliyiz. Disleksi, farklı bir öğrenme biçimidir. Ve bu farklılık, bir zenginliktir. Dünyayı farklı gören, farklı düşünen, farklı çözen insanlara ihtiyacımız var. Onlar, sıradanlığın dışına çıkan, yaratıcılığın sınırlarını zorlayan, inovasyonun öncüsü olan bireylerdir.
Unutmayalım ki Albert Einstein 3 yaşında konuşmaya başladı, 7 yaşında okumayı öğrendi. Öğretmenleri onun için "aptal" dedi. Ama o, görelilik kuramıyla fiziği değiştirdi. Leonardo da Vinci, yazılarını ayna yazısıyla yazardı. Okuyabilmek için aynaya bakmak gerekirdi. Ama o, Mona Lisa'yı yaptı, uçan makineler tasarladı. Steven Spielberg, üniversiteye kabul edilmedi. Ama o, sinema tarihinin en büyük yönetmenlerinden biri oldu.
Onlar dislektikti. Ve onlar, pes etmediler. Siz de pes etmeyin. Farklılığınızın bir zenginlik olduğunu unutmayın. Ve dünyaya, ne kadar özel olduğunuzu gösterin.